OSMANLI’YI KİM YÖNETİYOR?

.

Bakalım Türkmenlerle ilişkisi  açısından bu makamlarda 700 yıl boyunca hangi milliyet mensupları oturmuştur. Ya da, Osmanlı’yı kimler yönetmiştir.

Osmanlı’da 700 yıl boyunca birkaç kez göreve gelip gidenler sayılmazsa yaklaşık;36 padişaha karşın; 235 Vezir-i Azam göreve gelmiştir. Bunların milliyet dağılımına baktığımızda; 150’si dönme devşirmedir. Yani kökeni; Sırp, Hırvat, Rum, Ermeni v.s.’dir. Türk olan Vezir-i Azam sayısı ise 85’dir. Yani Osmanlı’yı yöneten yaklaşık 235 Sadrazam’ın ya da Vezir-i Azam’ın 150’si dönme-devşirme iken, 85’i Türk kökenlidir.

Bunun yıllara ya da padişahlara dağılımına bakarsak; dönme devşirme sadrazamlar döneminin Fatih Sultan Mehmet ile başladığını görüyoruz. 1323-1453 yılları arasında 11 sadrazam görev almıştır. Bunların tümü Türk kökenlidir. İlk dönme-devşirme Vezir-i Azam 1453’de Fatih tarafından Çandarlı Halil Paşa’nın yerine tayin olunan Rum Mahmut Paşa’dır. O’nu Rum Mehmet Paşa izlemiştir.

1453-1520 yılları arasında Sadrazam olan 20 kişinin 18’i dönme-devşirme, 2’si Türk’tür. 1520-1700 yılları arasında ise; 90 Vezir-i Azam’ın yaklaşık 75’i dönme-devşirme 15’i Türk’tür. Bu rakamlar Osmanlı’yı kimlerin yönettiğini ve Türkler’in yönetim erki içindeki etkinliğinin ağırlığını gösteriyor. O zaman Osmanlı’nın ne kadar Türk olduğu da gözüküyor.

Siz; Sadrazam Davut Paşa’nın Arnavut, Kuyucu Murat Paşa’nın Hırvat, Hekimoğlu Ali Paşa’nın İtalyan olduğunu biliyor muydunuz?

Benzer dağılım Kaptan-ı Deryalar da da görülüyor. Denizler o dönemde Osmanlı açısından oldukça önemlidir. İlk Kaptan-ı Derya Kara Mürsel Bey, 1324’de bu göreve tayin olur. O’nu Saruca Paşa ve Çavlı Bey izler. Ama yine Fatih Sultan Mehmet ya da 1400’lü yıllara gelince bu görevde de; Bulgar, Arnavut, Rum milliyetine mensup kişiler görülmeye başlıyor. Bu gelenek 1453’de Arnavut Hamza Bey ile başlıyor.

700 yıl boyunca Osmanlı’da yaklaşık 170 kişi Kaptan-ı Derya oluyor. Yine birden fazla göreve gelenleri saymazsak yaklaşık; 115’i çeşitli milliyetlere mensup dönme-devşirmelerden oluşurken, 55 kişi ise Türk kökenlidir.

Siz Kaptan-ı Derya olan; Sokullu Mehmet Paşa’nın, Boşnak, Koca Sinan Paşa’nın Hırvat, Piyale Paşa’nın Macar, Damat İbrahim Paşa’nın Hırvat, Cağaloğlu Yusuf Paşa’nın İtalyan olduğunu biliyor muydunuz?

Osmanlı’da önemli bir kurum da Başdefterdarlık denilen ve bugün Maliye Bakanlığı’na tekabül eden kurumdur. Bu göreve getirilenlerin de milliyetlerine baktığımızda Türk kökenli Başdefterdarların yine sayılarının az olduğunu görüyoruz.  Birkaç kez göreve gelenler sayılmazsa Osmanlı’da yaklaşık 210 Başdefterdar görev almıştır. Bunların 160’ı milliyet olarak dönme-devşirmelerden oluşurken, 50’si Türk kökenlilerden oluşuyor.

Görüldüğü gibi Osmanlı devletini Türkler’den çok dönme-devşirmeler yönetmiştir. Türk milliyetçilerinin “ecdad”lık adına Osmanlı’da savunabilecekleri fazla bir şey yoktur. Çünkü tarihte kurulan bir çok Türk devleti için de üst yöneticileri açısından Türk olup olmadığı en rahat tartışılabilecek devletlerden birisi Osmanlı’dır.