ŞEYH HASANLILAR DERSİM YÖRESİNİN

GÜVENLİĞİNİ SAĞLIYORLAR

Yazı:

13 Safer 1217 (Haziran 1802) yılı, Padişah: 3. Selim dönemi, Sadrâzam: Yusuf Ziya Paşa’dır.

O yıl, 25 Haziran’da Fransa ile barış antlaşması imzalandı.

Kimden:

ŞEYH HASANLU’dan SEYDİHÂN ve ŞEYH HASANLU’dan MİKAİL

Kime:

Divân-ı Hümâyûn’a dilekçe

Konu:

Eskiden beri çevredeki Sünnî aşiretler tarafından sapık inançlı, Osmanlı yönetimini tanımadıklarını ileri sürdükleri ŞEYH HASANLILAR’ın öyle olmadıkları, padişahın hizmetinde Çemişgezek’ten Mercan Boğazı, Erzincan’a varıncaya kadar tüm yolların güvenliğini, çıkarılan ve taşınan kömürün hizmetini canla başla sağlayacaklarını, üzerlerine aldıklarını, yalnız çevredeki idarecilerden engellenmemeleri için ellerine FERMANVERİLMESİ

1. BELGENİN ÇEVİRİSİ:

DEVLETLÜ İNAYETLÜ MERHAMETLÜ EFENDİM SULTANIM HAZRETLERİ DEVLET-İ İKBAL-İ EBEDÎ İLE SAĞ OLSUN ARZ-I HAL

Kulları budur ki,Bizler (Şeyh Hasanlılar) Devletlü veliyyü-n -niam Efendimiz Hazretlerinin abd-i mülükleri (hükümdürın kulları) kaydına idhâl olub (sırasına geçip) her vechile dair-i rıza ve teslîme olduğumız hasebiyle fîmâ-ba’d (bundan sonra) gerek ma’den-i hümâyûnun (padişah ma’deni) vâki’ olan kömür hizmetlerinde ve gerek ızây-ı aliyyeye mütâbaa-i hâl ve harekette (padişahın rızasına göre hareket etmede) kusûr itmeyüb ÇEMİŞKEZEK’den MERCANBAĞAZI tarîkiyle ERZİNCAN’a varıncaya kadar yolların muhâfazası ve ebnây-ı sebilin(geçen yolcular) selâmetle imrarları (geçmeleri) husûsunda ve gerek ma’den-i hümâyûn içün kurb ve civarımız (yakınımızda) olan ULUKAL’Apîşgâhında (önünde) ve sair cibalde (dağlarda) hark ve nakil (çıkarı taşıma) olunacak kömürün hark ve nakli ve baltacıyân (maden kazıcılar) ve güllükçiyânın ve katırların muhâfazaları emrinde hâb ve rahat (dinlenme uykusu)terk idüb vücûhle sa’y ve ikdâm (gerekli çalışmaya göre itmekle ve etrafımızda olan ekrâd)(1) ve kabâliden (kabileler bir harekât-ın ha-marziyye (uygunsuzluk) ve şekâvet-i gayr-i lâyıka (eşkiyalık ve uygunsuzluk) zuhura gelür ise ümenâ-i ma’den-i hümâyûr (ma’den eminleri) ma’ifetiyle o makulelerin (o takımların) te’dîbât-ı lâyıkasında (uygun cezalanması) gûşiş ve garet (özenle çalışma) eylemek hâlâtına taahhüd ettiğimize (sözverme) binâen ma’den-i hümâyûn içhark (kazılacak) olınacak kömür üzerine nezâretimiz ve Çarsancak (Akpzar) ve Çemişkezek voyvodaları taraflarından tarafımıza bir gûnâ birteaddî (bir saldırı) olınmamak bâbında yedimize (elimize) bir kıt’a Fermân-ı Alî-şân sadaka ve ihsân (bağışlama) buyurılub bizler dahi bu taahhüdümüzde (sözünde durma) muhâlefetimiz olursa (karşı gelme) yine ümenây-ı ma’den tarafından nezâret-i merkume üzerimizden sarf (geri almak) olınmak husûsı kayd olınmak babında emru ferman Devletlü inâyetlü Efendimiz Hazretlerinindir.

                BENDE-İ                               BENDE-İ

    MİKAİL ŞEYH HASANLU   SEYDİHÂN ŞEYH HASANLU

                KULLARI                               KULLARI                   

DERKENÂR: İSTİD’ASI VECHİLE HÜKÜM (Dilekçilerine göre işlem yapılsın!) BUYURULDU     13 Safer sene 1217 (Haziran 1802)

2. BELGENİN EVİRİSİ:

Yazı:

27 Cemaziye-l-evvel 1203 (Ocak 1789) yılı Padişah 1. Abdülhamit dönemi, Sadrâzam: Koca Yusuf Paşa’dır.

O yıl, 7 Nisan’da padişah 1. Abdülhamit vefat etti yerine 3. Selim padişah oldu. Bu yıl Osmanlı ordusu ard arda yenildi: 31 Temmuzda MustafaPaşa ordusu Fokşan’da Ruslara yenildi. 22 Eylülde Ruslar Avusturyalılara yenilerek Belgrad ve Semendire Avusturyalıların, Besarabiye ve Bender Rusların eline geçti. Osman Pazvantoğlu zor Vidin valiliğini ele geçirerek padişaha karşı isyan etti.

Bu yılın en önemli olayı: Dünyada bir dönüm noktası olacak 14 Temmuz 1789’da FRANSIZİHTİLALİoldu.

Kimden:

Divan-ı Hümâyûn’dan

Konu:

Ergani ma’denine bağlı, Çermik sancağı, Palu, Eğil hükümetleri öteden beri sadakat ve doğruluğu kanıtlanmış birer kimseyi atamayı eskiden beri alışıla gelmiş olduğundan, yine bu nitelikli kişilerin atanacağını bildirmektedirler.

(1)ERGANİ ma’denine merbût olan ÇERMİK sancağı ve PAL ve EĞİL hükümetleri öteden beru sadakat ve istikametleri zahir (bağlılık ve doğruluğu görünen) olan bir kimesneyi nasb ve ta’yîni mutad-ı kadîm (eskiden beri alışılmış) olduğuna binhaen livâ-i mezbhure (adı geçen sancak) ile hükümet-i mezkûreler şurut-ı sâbıkaları (eski koşulları) üzere işbu bin ikiyüz üç senesi Mart’ı ibtidasından zabt itmek üzere isimleri yazılmak Divan-ıHümâyûn’dan başka başka emirleri taht olunmak HÜKÜM.

27 Cemaziye-l-evvel sene 1203

SÂHH BUYURULDU

Belgeler:

BOA – 1- Cevdet Zabtiye, No 3152 2- Cevdet Dahiliye, No 14573