“KAVİMLER KAPISI”

“Kavimler Kapısı-1” kitabı Türkiye’de Etnik Gruplar kitabından sonra Kaynak yayınları arasında Hâle Soysü” adlı yazarın derleyip hazırladığı bir kitaptır. Türkiye kamuoyunda “Aydınlık” ya da “DoğuPerinçek” grubunun çıkardığı bir kitap. Aydınlık grubu 1991 yıllarının başında Türkiye’nin toplumsal yapısı ile ilgili olarak Prof. Andrews’in kitabını göklere çıkardı. Çıkardıkları dergide kapak konusu yaptı.Türkiye’nin etnik haritasını renkli olarak dergi promosyonu olarak verdi.

Yani bu grup o yıllarda adeta “Türkiye’deki Etnik Gruplar” konusunda P.A. Andrews’in kitabına ve düşüncelerine yerli destek veriyordu. İşte bu kitapta bu konsepte bağlı olarak yayınlandı. Kitabın alt başlığında şu etnik gruplar yer alıyordu: “Lazlar, Yahudiler, Sudanlılar, Asurlar, Ermeniler, Hemşinliler, Çeçen-İnguşlar, Pomaklar, Gagauzlar, Karamanlılar ve Bulgaristan Göçmenleri” yer alıyordu. Kitabın 1. ciltinde 11 grup yer alıyor. Kitap Andvews’in kitabının adeta yerli kopyesidir. AyrıcaAndrews’e destekte var. Yeni Türk gruplar “etnik gruplar” olarak araştırmaya destek sağlıyor. Pomaklar, Gagauzlar, Karamanlar, Gacallar, Torbeşler, Amcalar ve başka Türk Göçmenler’in Türk olduğuna dair en küçük kaygı olmadığı halde Türkler’den ayrı “etnik gruplar”mış gibi Andrews’in mantığı ile Türk halkı bölük, pörçük gösterilmeye çalışıyor.

“Kavimler Kapısı” kitabının 2. ve daha sonraki ciltlerini görmek nasip olmadı. Çünkü ne oldu ise Aydınlık grubu Türkiye’nin etnik gruplardan oluşan “mozaik bir ülke” olduğu tezinden sessiz sedasız hiç savunmamış gibi vazgeçti. Yani konseptini değiştirdi. “Etnikçi” değil ulusçu olmaya karar verdi. Bu kitap projesi ise yarım kaldı. Kitaba giriş yazısında HaleSoysü şöyle yazıyor: “Tarihin bilinen çağlarından beri sürekli mozaik bir yapı sunan Anadolu’nun, bu konumunu sergilemekten korkmak, toprak bütünlüğü ile ilgili bir kaygı ile açıklanamaz. Resmi görüş, İnkârcı eritme politikası ile, etnik özellikleri ve kültürü yok ediyor.”Sanırım Aydınlık şimdi bu satırları saklayacak yer arıyordur.

TÜRKİYE’NİN ETNİK YAPISI

“Türkiye’nin Etnik Yapısı” adlı kitap Dr. Ali Tayyar Önder’in konu ile ilgili araştırmalarının yayınlandığı eser. Dr. Önder kitabında; Etnikliğin tanımını, Etnik Grup tanımına hangi toplumsal grupların girmesi gerektiği üstüne düşüncelerini okuyucuya ilettikten sonra P.A. Andrews’in kitabı üstüne değerlendirmelerini yapıyor. Yazar’ın saptamaları ile ilgili çelişkilerini gösteriyor. Nasıl olması gerektiği üstüne düşüncelerini belirtiyor. Kitapta; Kürtler, Zazalar, Çerkezler, Lazlar, Gürcüler, Araplar, Nusayrilik Aleviler, Şiilik, Bektaşilik hakkında bilgiler verdikten sonra Alevilik inancı içindeki şaman izlere yer veriyor. Daha sonra ise milli kültür politikalarını eleştirerek doğrusunun nasıl olması gerektiği üstünde duruyor. Kitap bu konuda savunulan yanlışlara karşı adeta bir savunma özelliği taşıyor.