> >
DOKUZUNCU BÖLÜM
HZ. ALİ’NİN ÖĞÜTLERİ
> >
> >
> >
HZ. ALİ’NİN OĞLU HZ. HASAN’A ÖĞÜDÜ
Ey Oğul:(50)
Kendinigüçlükler karşısında sabretmeyealıştır. Çünkü haksızlık karşısında hak için sabretmek en iyi ahlaktır. Herşeyden önce Allah’tan hakkıyla kork. Bütünemirlerini yerine getir. O’nu anmakla kalbini yaşat. İpine sımsıkı sarıl. Eğertutunursan, Rabbinle aranızda ki bağdan daha kuvvetli hangi bağ bulunabilir?.
Kalbinimev’iza ile yaşat. Zahidlikle –dünyamalını ve ona aşkını terketmekle– onu öldür. O, hak ile, kuvvetli hikmetile, adalet, ilim, bilim, hikmet, uygun söz, doğru parlak ve ruhlu olsun.
Ciddiolarak ölümü an ve ölümü anmakla kalbini yaşat. Her şeyin yok olacağını bil, vekalbinin de yoklukta karar kılacağını ona bildir. Ona dünya facialarını ve musibetlerini teker teker göster.
Zamanınşiddetini ve kükreyişini, gece ve gündüzlerin aleyhine çevrildiğini düşün. Hatırlave hatırlat.
Kendi nefsine ve kalbine, daha evvel geçmişinsanoğullarının kıssalarını ve hikâyelerini söyle.
Mazideinsanların başına gelen felaket ve musibetleridüşün. Aynı şeylerin tekerrür etmemesi için dikkat et. Atalarının topraklarındave yaşadıkları yerlerde gez. Ve onların eserlerini dikkatle tetkik et.
Onlar neler yapmışlar?, neredennereye, ne için göç etmişler?
Bunlarıtetkik ettiğin zaman onların pek yakın arkadaşlarından ve sevgililerindenayrılıp gurbet ellere gittiklerini göreceksin.
Tıpkıonlar gibi sen de yakında bilmediğin, görmediğin yerlere göç edip gideceksin. Şu halde istikbaldeki yerini şimdiden hazırlave temizle
Ahiretini dünya ile satma. Bilmediğin şey hakkında konuşma.
Vazifenolmayan şeye karışma. Ve her işi kendiehline bırak.
Sonundabir felaketin gelmesinden korkduğun yolu terk et. Zira bir işte felaketsezildiğinde onu terk etmek, korku ile ilerlemekten hayırlıdır.
Iyiliğiemret ki iyilik ehlinden olasın.
Münkeri–kendisinde Allah’ın rızası olmayan şeyi–elin ile ve dilin ile ortadankaldırmaya çalış.
Bütüngücünü sarfederek münkeri işleyenleri uzaklastır.
Allah yolunda hakkıyla çalış. O’nunuğrunda mücadele etmekten çekinme. Herhangi bir kimsenin ağır sözleri seni yolundan alıkoymasın.
Neredeolursan ol, Hakk’a ulaşmak için bütüngüçlüklerini aşmaya çalış.
İslamiyettene var ise hepsini anla ve öğren.
Bütünişlerde Allah’ına sığın; zira o eniyi koruyucu, en iyi barınak ve en yakın kurtarıcıdır.
Her işinde Allah’a teslimol. Zira insanoğluna her şeyi bahşeden de, O mahrum eden de O’dur.
> >
Hz. ALİ’NİN BAŞKA BİR ZAMANDA OĞLU Hz. HASAN’A
SÖYLEDİKLERİ:
“Bilmediğin şey hakkında sözsöyleme. Gerekmediği zaman söze girişme. Sapıklıkolduğundan korktuğun yola gitme. Çünkü sapıklık şaşkınlığı zamanında o yoldandönmek, korkulara çatmaktan yeğdir. İyiliğibuyur da sen de iyilerden ol. Kötülüğü elinle, dilinle yasakla da bu çabanlakötülük edene karşı dur. (…) Nefsini kendinle başkaları arasında bir tartıhaline getir. Kendine yapılmasını, başına gelmesini sevdiğin, dilediğin şeyi başkaları için de sev, dile. Sanayapılmasını, başına gelmesini istemediğin şeyi onlar için de isteme. Nasıl zulme uğramayı istemezsen sen de,öylece kimseye zulmetme. Nasıl sana iyilik etmelerini istiyorsan, sen de başkalarına öylece iyilik et. Başkasındangörüp, duyup çirkin bulduğun şeyi, kendin için de çirkin bul. Sana yapılıncarazı olamayacağın şeyi, insanlara da yap. Bildiğin az bile olsa zararı yok,fakat bilmediğini söyleme. Sana söylenmesini istemediğin şeyi sen de söylemebaşkalarına. Bil ki kendini görmek,beğenmek, gerçeğin tersidir, akıllılarınsa afet.
Çocuğunkalbi bitkisi olmayan bir araziye benzer, ona ne verilirse kabul eder. Bundandolayı ben, kalbin katılaşmadan ve başka şeylerle meşgul olmadan seni terbiye etmeye başladım.
> >
HZ. ALİ’NİN OĞULLARI HASAN VEHÜSEYİN’E SON
ÖĞÜTLERİ:
Oğullarım!(51)
Allah’a,O’nun huzurunda veya huzuru dışında bağlılık ve hasyetten ayrılmayın. Ahireteyaklaşma ve dünyadan uzaklaşma duygusunu kaybetmeyin. Dünya kayıplarındankedere düşmeyin ve daima hayr işlemeye bakın. Zalime düşmanlık ve mazlumadostluk gösterin. Öfke ve yumuşaklık halinizde daima hakk kelimesi üzerindeolun. Genişlik ve darlıkta doğru yoldan sapmayın. Dost ve düşmanınıza adaletlemuamele edin. Sevinçli ve gamlı anlarınızda iyi iş ve ölçülere bağlılık şuurunukaybetmeyin, ve şiddette, mülayemette, sevinçte kederde Allah’tan razı olun.
Oğullarım!
Bir işki dışı şerli ve kerih görünür, fakat sonu cennettir; siz o fiili işleyin. Biriş ki dışı güzel ve cazibeli durur, fakat sonu cehennemdir, siz o fiildenkaçının. Cennet nimetinin aşağısında olan her şey hakir ve kıymetsizdir. Ahiretazabının aşağısında olan her belâ ise afiyettir.
Oğullarım.
Birinsan kendi nefsinin ayıbını görür ve bilirse başkasının ayıbını göremez veondan haberi olmaz. Bir insan Allah’ın takdir ve taksimine rıza gösterirse,kayıp ve eksikliklere esef etmez.
Birinsan nefs ve hırs kılıcını çekip havale edecek olursa, akibet o kılıçla kendimaktul düşer. Mümin kardeşi yuvarlansın diye kuyu kazan, akibet o kuyuya kendidüşer. Başkasının yanlışını büyüten kimse, kendi hatasını unutur. Bir kimse reyve tedbirinde gurura kapılacak olursa, hata ve delalete sapmış olur. Başkasınınrey ve fikrinden müstağni davrananlar, yani danişmaya yanaşmayanlar zilletedüşer. Halka kibir gösterenler neticede hakir ve zelil olur. Bir kimse, serserive ipsiz kişilerle düşüp kalkar ve kötülük yerlerine girip çıkarsa iştirakiolmasa bile itham altına girer. İyiler ve ilim sahipleriyle düşüp kalkanlarsa,yücelir ve saygı görür. Mizah ve latifeye düşkün olan hafife alınır. Kendifiilleri, sözleri ve amelleri ile mağrur olan, nefsi tarafından mağdur olur. Çoksöz söyleyen çok hata eder. Hatası çok olanda edep ve haya azalır. Edep vehayası az olanda takva fakirleşir. Takvası fakirleşenin ise kalbi ölür.
Oğullarım.
Edep mizandır. İyi ahlak eniyi arkadaştır. Afiyet on kısımdır ve bunun dokuz kısmı, Allah’ın zikri dışındasadece susmak, sükut etmektir. Bir kısmı ise sefihlerle düşüp kalkmayıbırakmak...
Oğullarım.
Fakirliğin süsü sabır,zenginliğin de sükürdür İslâm’dan üstün şeref olamaz. Zühd ve takvadan üstünkeramet olmadığı gibi... Tövbe ve istiğfardan yüksek şefaatçı yoktur. Vücutafiyetinden güzel elbise olmadığı gibi... Hırs ve tamah, yorgunluk ve meşakkatinanahtarıdır. “Beni yarınlarda görecek,yarınlarıma da şahit olacaksınız; bilmediğiniz özelliklerim o zaman aşikarolacak size! Ben aranızdan ayrılınca yerimi başkası aldığında tanıyacaksınızbeni asıl!”
> >